Conditionering

Eerst even een hoofdstukje over wat conditionering precies is en hoe we er allemaal (mens en dier) onderhevig aan zijn. Ook al denk jij misschien dat je niet geconditioneerd bent, think again…

Conditionering is een verzamelnaam voor de manier waarop mensen of dieren leren zich aan te passen aan hun omgeving. Bij conditionering toon je bepaald gedrag, nadat je bent blootgesteld aan een bepaalde prikkel. Het komt erop neer dat je twee zaken met elkaar kan associëren. Zo weet je bijvoorbeeld dat wanneer iemand de tafel dekt, je waarschijnlijk zo gaat eten. Hetzelfde is het geval bij dieren; wanneer het baasje zijn of haar schoenen aantrekt, weet de hond dat hij of zij wordt uitgelaten, of wanneer de baas het blik met brokken pakt, koppelt de hond dit aan het feit dat hij of zij eten krijgt.

Conditionering komt in het dagelijks leven veel voor. Een mooi voorbeeld vind je terug in de beloning en bestraffing van kinderen. Wanneer kinderen gedrag vertonen dat niet gewenst is voor een ander, gedrag dat gevaarlijk is of waarmee ze anderen tot last zijn, worden ze hier over het algemeen voor gestraft. Dit kan bijvoorbeeld door hen naar hun kamer te sturen of door hen bepaald speelgoed te ontzeggen. Op deze manier leren kinderen aan dat het gedrag dat zij vertonen niet goed is. Wanneer zij dit gedrag in het vervolg weer willen vertonen, weten ze dat dit niet mag en wat het gevolg is wanneer zij zich wel zo gedragen.

Het belonen van kinderen werkt op de omgekeerde manier. Wanneer kinderen iets goeds doen, bijvoorbeeld het behalen van hun zwemdiploma of het krijgen van een goed rapport, worden zij hiervoor beloond. Zo krijgen kinderen die een opdracht tijdens de rekenles goed uitvoeren een sticker van de docent. Hierdoor leren kinderen dat wat zij hebben gedaan goed is en worden zij gestimuleerd om hetzelfde gedrag in de toekomst te blijven vertonen. En wat denk je van de goedkeuring en complimenten die je vroeger kreeg wanneer je een kleurplaat keurig binnen de lijntjes had gekleurd?

Door de aanpak van belonen en bestraffen leren kinderen door middel van conditionering wat gewenst en ongewenst gedrag is, en hoe zij zich horen te gedragen. En dat neem je in het hele verdere leven mee.